Visserijdagen Stavoren

Wie nieuwsgierig is naar de historie van de visserij, ambachten uit vervlogen tijden wil zien, zelf misschien wil leren boeten, wil meevaren op een visserschip of misschien gewoon zin heeft in een feestje met alle daarbij horende ingrediënten, moet vrijdag 15 en zaterdag 16 juli in Stavoren zijn. Daar worden op die data de Visserijdagen Stavoren gehouden. Hoewel er beide dagen feest is, ligt de nadruk op zaterdag waar het programma al om 10.00 uur begint. 

‘Zuiderzeeambachten Enkhuizen’ bestaat uit een groep van dertig ambachtslieden, die bijna elk weekend ergens in Nederland oude ambachten demonstreert met als doel deze in stand te houden. “En zo staan we nu dus ook op de Visserijdagen in Stavoren”, zegt Henk Klaassen, woordvoerder van de groep Zuiderzeeambachten. “We moeten het niet van de verkoop hebben, maar zijn er puur voor het overbrengen van het oude ambacht aan de jongere generatie en aan mensen die er nog weinig mee te maken hebben gehad.”

Vissersgeslacht

Henk Klaassen demonstreert tijdens de Visserijdagen onder meer het breien en boeten van de netten. Klaassen: “De demonstraties zijn maritiem gerelateerd. We zijn over het algemeen oud-vissers, zeilmakers, touwslagers. We vertellen over vroeger, hoe dat in zijn werk ging, hoe de netten behandeld werden, met welke soort netten er waar werd gevist. Leuk om te weten misschien is dat ze op Urk vroeger geen fuikenvissers hadden. Want die fuiken staan ook op zondag in zee en dat kon niet op Urk.” Enkhuizer Klaassen komt uit een vissersgeslacht en kent Stavoren als zijn broekzak. “Mijn opa had twee Zuiderzeekotters in Harderwijk. Door de inpoldering konden we daar niet meer uit de voeten en zijn we verhuisd naar Enkhuizen. Mijn vader was later ook visser en ik ben zelf in de jaren zestig begonnen Vooral in de wintermaanden losten we wel op Stavoren. En daar bleven we dan ook ’s nachts liggen. Toen had je nog van die hele strenge winters en lag je soms weken in de haven. In één van die winters heb ik bij zeilmaker De Groot leren zeilmaken. Dus Stavoren, daar heb ik wel wat mee.” Van de dertig ambachtslieden zijn er tijdens de Visserijdagen Stavoren vijf die bij de oude visafslag kun vaardigheden delen. 

Visitekaartje

De Visserijdagen Stavoren worden op vrijdagmiddag 16.00 uur geopend door Marije Wouda (23), de Visserijkoningin van dit jaar, samen met het bekende Tweede Kamerlid Caroline van der Plas. De Visserijkoningin is het visitekaartje van de Visserijdagen Stavoren. Samen met haar ‘hofdame’ Femke Visser geeft Marije acte de présence bij vrijwel alle onderdelen op beide dagen. Je goed van je taak kwijten is niet alleen een kwestie van mooi zijn en leuk kunnen lachen. De openingsspeech op vrijdag is een spannend moment bijvoorbeeld. “Een speech moet wel ergens over gaan”, meent Marije. “Natuurlijk over de visserij. Over wat er de afgelopen jaren allemaal is gebeurd: veel negatieve berichten, nu weer over de stikstof, gesloten gebieden. Maar belangrijk is dat je de lat niet te hoog legt.” 

Trotse vader

Zaterdag is de drukste dag voor Marije. Dan zit ze al vroeg bij de kapper. “Mensen zeggen dat het net een trouwerij is. We kiezen zelf de jurk, het boeket en de bijpassende sieraden. Ik heb er erg veel zin in. Mijn vader (Klaas Wouda – red.) is trots, want het is ook bijzonder voor hem. Mijn nichten zijn het ook allemaal geweest en nu betreft het zijn dochter.” Marije Wouda is geboren en getogen in Stavoren. Om Visserijkoningin te kunnen worden, moet je een dochter zijn van een visser of oud-visser en je moet gevraagd worden. Vijf jaar geleden was ze hofdame en dan is het bijna vanzelfsprekend dat je daarna koningin wordt. 

Meevaren in vlootschouw

Peke Wouda, de broer van Marije, is bestuurslid van de Visserijdagen Stavoren en belast met de organisatie van de vlootschouw, het belangrijkste schouwspel. “Er komen kotters uit Volendam, Makkum, Harderwijk, Den Oever, Laaksum en Enkhuizen. Veertien in totaal. Samen met onze eigen Staverse vloot van negen, vormt dat een mooie groep in de haven”, vertelt Peke Wouda. De apotheose is op zaterdagmiddag rond twee uur als de schepen uitvaren voor “een royaal rondje”, zoals Wouda dat zelf noemt, met bezoekers van het evenement als bemanning. “Dik twintig schepen die uitvaren is natuurlijk een prachtig mooi gezicht. Ze zijn ook allemaal versierd. In principe kan iedereen mee. Het is de bedoeling de mensen een mooie ervaring mee te geven. Dat ze kunnen rondneuzen en een praatje maken met de schipper. Horen hoe het er aan boord aan toe gaat.” 

Peke Wouda is ervaringsdeskundige want in het dagelijks leven is hij visser. Samen met zijn vader Klaas Wouda is hij eigenaar van de ST 22, de ‘Peke Senior’, en vist hij door de week op de Noordzee op garnalen.

Tekst en foto’s: Richard de Jonge