Warmtenetten bieden kansen voor woningbouw en energietransitie

In Leeuwarden wordt gewerkt aan warmtenetten in de wijken Heechterp en Middelsee. In Heechterp gaat het om ongeveer 1.140 woningen, waarbij sloop, nieuwbouw en lokale energieopwekking een belangrijke rol spelen. Voor Middelsee, een nieuwbouwwijk met circa 2.300 woningen, wordt een warmte- en koudenet aangelegd.

Collectief Systeem

Volgens de sprekers helpt een warmtenet niet alleen bij duurzaamheid, maar ook bij het beperken van netcongestie, waardoor meer woningen gebouwd kunnen worden zonder het elektriciteitsnet te overbelasten. Een collectief systeem ontzorgt bovendien bewoners, omdat zij minder technische installaties zelf hoeven te beheren.

Technische keuzes en efficiëntie

Warmtenetten kunnen werken op verschillende temperatuurniveaus, afhankelijk van de warmtebron en de toepassing. In het ontwerp voor Leeuwarden zijn industriële warmtepompen, warmte-koudeopslag, buffervaten en dry-coolers opgenomen. Verschillende warmtebronnen, zoals lucht, oppervlaktewater, bodemenergie, geothermie en restwarmte, worden overwogen.

Uit simulaties blijkt dat een collectief warmtenet veel efficiënter is dan individuele warmtepompen: hogere rendementen en minder elektrische bijverwarming zorgen voor een lagere belasting van het elektriciteitsnet, zelfs bij extreme kou. Door een buffervat toe te passen kan flexibel worden ingespeeld op piekmomenten, de energiemarkt en koude winterdagen.

Regierol Súdwest-Fryslân en internationale voorbeelden

Súdwest-Fryslân kiest voor een gebiedsgerichte aanpak waarin warmtevoorziening, ruimtelijke ordening, bewonersparticipatie en financiële haalbaarheid samen worden bekeken. Michiel de Wit verwijst naar Denemarken, waar warmtenetten flexibel inspelen op de beschikbaarheid van duurzame energie en het elektriciteitsnet ondersteunen. Het Friese project Confidence bevordert kennisuitwisseling met Deense partners en de ontwikkeling van slimme warmteoplossingen.

Mogelijkheden in Bolsward

Ook in Bolsward zijn de eerste onderzoeken naar warmtenetten veelbelovend. Het onderzoek laat zien dat een collectief warmtesysteem betaalbaar en toekomstbestendig kan zijn dankzij geschikte warmtebronnen en voldoende warmtevraag. Hiermee kan een alternatief worden geboden voor aardgas en individuele warmtepompen.

Naar beleid en uitvoering

De volgende stap is het vertalen van deze onderzoeken naar concrete beleidsmaatregelen en uitvoering. Hierbij spelen het programma Confidence II en de Regio Deal Warmteplanning een belangrijke rol. Ze richten zich op het vergroten van draagvlak, samenwerking met inwoners, kennisinstellingen en marktpartijen, en het verder ontwikkelen van kansrijke warmtebronnen.

Warmtenetten blijken zo een belangrijke rol te spelen bij het combineren van woningbouw, energietransitie en netbeheersing. Ze maken duurzame nieuwbouw mogelijk, verhogen de efficiëntie van warmtevoorziening en zorgen voor ontzorging van bewoners, terwijl ze bijdragen aan een robuust en toekomstbestendig energiesysteem.