HARTWERD - Tijdens het maken van een afspraak met Piet Sikma (76) was er nog wel even overredingskracht nodig om hem te overtuigen dat het beslist de moeite waard is om hem te interviewen. Piet is er namelijk de man niet naar om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Sterker nog, de oud-eigenaar van de Sneeker Zaadhandel aan de Joustrakade in Sneek, blijft veel liever op de achtergrond. Met het argument dat zijn levensverhaal veel lezers zal aanspreken en hij misschien een ambassadeur kan zijn voor potentiële vrijwilligers trekken we hem over de streep.
Maar in een Face-to-Face interview ontkomen we er niet aan om ook persoonlijke verhalen te delen voor een groot publiek. Als dat verhaal dan ook nog eens een item als teelbalkanker bespreekbaar kan maken is het alleen maar waardevol en heeft niets te maken met ‘kijk mij eens’. Een portret van een integer man.
Als we bij Piet Sikma ‘it hiem’ oprijden, bij een liefelijke woning even buiten Hartwerd, valt meteen de entree naar het huis uit 1867 op. Een wit houten bruggetje, dat zo blijkt even later door de huidige bewoner zelf gemaakt is.
“Het landbouwverkeer over het smalle weggetje vlak voor ons huis is in de loop van de jaren steeds zwaarder geworden. We kregen daardoor scheuren in de muur en het behang. De timmerman en de schilder zagen geen oplossing voor het probleem. Tot ik met iemand van It Wetterskip in aanraking kwam en het probleem aan hem vertelde. Zijn oplossing was om een slootje voor het huis te graven. En nadat het slootje gegraven was hadden we geen last meer van scheuren in de woning. Uiteraard moest er toen een bruggetje komen en dat heb ik zelf in elkaar getimmerd. Dat is nu het herkenningsteken geworden, het eerste witte bruggetje aan de rechterkant als je uit Hartwerd komt richting Burgwerd.”
Sneker middenstand
Daar wonen Piet Sikma en Gerry Wierda ( ‘sij is ien fan de ESRE, de Snitser frachtrider en sij komt út in hiel sterk geslacht, want har ‘opoe’ wurde 102 jier’) ondertussen al 27 jaar. Piet geboren op 24 februari 1948 op een boerderij in Hitsum maar op éénjarige leeftijd al naar Sneek verhuisd. Daar aan de Jousterkade nummer twee beginnen Sijmen Sikma en Kinke Wiersma met een zaadhandel en dito winkel. Piet zal als hij achtien jaar is de opvolger in het bedrijf van zijn ouders worden. Voordat het zover was gaat Piet naar de lagere Eben Haëzerschool aan het Oud Kerkhof en later naar de Rehobôth ulo aan de Lindelaan, beiden in Sneek. De ulo wordt geen succes, Piet vertelt dat van alle kinderen, de meesten van Sneker zelfstandigen en ondernemers, het tot en met het derde leerjaar schopten en toen de school verlieten. Piet vormde geen uitzondering op die regel. En net als z’n klasgenoten vonden ze meer uitdaging als ondernemer en retailer dan in de schoolbanken.
Beschermde jeugd
“Ik heb een mooie maar zeer beschermde jeugd gehad en dat had een reden. Ik werd ‘Pieter de Tredde’ genoemd, want ik heb twee broertjes verloren. De één mocht anderhalf worden en de tweede vier jaar, dat was tijdens de oorlogsjaren. De twee jongetjes waren ziek, zware longontsteking. Hitsum lag in de Sperrzone van de Afsluitdijk en daarom wilden de Duitsers niet hebben dat ze naar het ziekenhuis in Franeker vervoerd werden. Dat heeft een vreeslijke impact op ons gezin gehad, mijn vader was misschien daarom wel wat gesloten. Naast de twee vroeg overleden jongens heb ik nog drie zussen en een broer”, vertelt Piet. Hij en Gerry hebben zelf drie dochters, van wie de eerste meiden een tweeling is.
Zaadhandel en dierenspeciaalzaken
Zoals genoemd, gaat Piet op 19-jarige leeftijd verder in de zaak die zijn vader begonnen was. De jonge ondernemer wilde vanuit Sneek een keten in dierenspeciaalzaken opzetten. Als hij dertig jaar oud is heeft hij een winkel in Workum en in Heerenveen. Maar dan slaat het noodlot toe. De diagnose teelbalkanker wordt bij de ambitieuze ondernemer vastgesteld en voor de behandeling van de zeer ernstige ziekte is hij negen maanden uit de running. Als hij weer thuis is rest er een enorme schuldenlast en kunnen hij en zijn vrouw weer van voren af aan beginnen. Eind jaren ’70 en begin jaren ’80 is de rente 17%. Met dank aan de heer Spoelstra van de AMRO bank lukt het wonder boven wonder weer op te krabbelen.
“Ik ben door de ziekte wel emotioneel geworden, de tranen komen soms zomaar”
“Gerry en ik moesten met een gering bedrag per week rondkomen. Ik heb er geen moeite mee om dit nu te delen. Kanker is een rotziekte maar ik kan er mee leven al ben ik snel bij de huisarts als ik weer iets voel. Noem het onzekerheid. Na de operaties en de revalidatie pakten we het leven weer op, met onder andere de hulp van vriend Frans Oord. We schaften een eerste computer aan van 80.000 gulden, maar wat ik met hulp van die computer kon, maakte het gemakkelijker om mijn weg in de wereldwijde zaadhandel goed op te pakken. De winkel begon ook weer goed te lopen en de andere winkels moest ik verkopen. Ik ben geloof ik wel een overlever en opbouwer. Nog even over teelbalkanker, tegenwoordig hebben mannen met deze vorm van kanker 96% kans om te overleven. Maar ga naar dokter als je deze problemen hebt, hoe eerder hoe beter. Teelbalkanker komt voor bij jonge mannen tussen de twintig en veertig jaar. Schaam je er niet voor dat het je overkomt. Ik ben door de ziekte wel emotioneel geworden, de tranen komen soms zomaar. Het is niet anders.”
Vrijwilligerswerk
De ziekte heeft er mede voor gezorgd dat Piet na zijn genezing ‘behoorlijk sociaal’ is geworden. Op z’n 57-ste zijn Piet en Gerry met de winkel opgehouden, nadat het echtpaar eerder weken van tachtig uur maakte. Pets Place huurde toen de dierenspeciaalzaak van de Sikma’s. De zaadhandel werd nog zeven jaar voortgezet, waarna Florisan op het industrieterrein in Sneek het overnam. De panden aan de Jousterkade verhuren ze sinds die tijd.
Fotografie Jelly Mellema
In de loop van de jaren heeft Piet veel vrijwilligerswerk gedaan, iets wat hij nog altijd doet, onder andere binnen de PKN-kerken van Sneek en de Protestantse Gemeente van Ysbrechtum-Tjalhuizum-Tirns. Als voorzitter van de diaconie van laatstgenoemde gemeente heeft hij zich ingezet voor de grote verbouwing van de dorpswinkel in Ysbrechtum. Het pand is eigendom van de diaconie.
“Die verbouwing was wel nodig, de elektrische draden waren levensgevaarlijk en de nieuwe badkamer, slaapkamer, woonkamer en keuken waren ook geen overbodige luxe. Bouwbedrijf Bootsma uit Tirns heeft die klus binnen vier maanden geklaard. Ik had graag gezien dat er boven de winkel van Johannes Greidanus ook nog twee appartementen voor mensen met een sociale indicatie waren gerealiseerd, maar soms keert de wal het schip. Het zou te kostbaar zijn geworden.”
Naast al het vrijwilligerswerk voor de kerk zet Sikma zich als penningmeester in voor Reuma Friesland. De vitale 70-plusser heeft het inmiddels voor elkaar gekregen dat er in extra verwarmd water gezwommen kan worden in de zwembaden van Sneek, Bolsward en Workum.
Als hij niet bezig is met deze bestuurlijke zaken dan is hij te vinden in de prachtige moestuin, rondom zijn huis. “Ik eet altijd gezond en heb mijn voedsel vers van het land. En ik ben ook nog een beetje boer, kijk daar lopen de schapen. Ja, ik ben en blijf ook boerenzoon”, besluit de positieve Piet.
