Cultuur en uitgaan

Van overleven naar sprankelen: Carolien hervond haar creativiteit en ondernemerschap

Door: Riemie van Dijk

HEMELUM - Ruim een uur lang weet performer Carolien Ruijs in Beachclub Lemmer een grote groep kinderen betrokken te houden tijdens de première van Kaatje&Mup, twee door haar bedachte poppenkastfiguren. Meegekomen (groot)ouders genieten zichtbaar van de dansende, springende en zingende kinderen. Geen van hen weet van de diepe dalen waar Carolien vijftien jaar lang doorheen is gegaan en de rol die Kaatje&Mup hebben gespeeld in haar herstel. 

carolien met Kaatje en Mup
carolien met Kaatje en Mup Foto: Martijn Frankema

Tijdens de kredietcrisis in 2009 raakte Carolien in zeven maanden tijd alles wat ze had kwijt. “Mijn groothandel in de grafische industrie, mijn relatie, familie, vrienden. Mijn complete basis werd weggevaagd. De overname van mijn bedrijf eindigde in een regelrechte nachtmerrie. Ik was in die tijd niet de enige ondernemer die te maken kreeg met oneerlijk zaken doen. Het was gewoon veel te zwaar. Ik bezweek en belandde in het ziekenhuis, een trauma. Met zó weinig basis om me heen werd ik meerdere keren opgenomen, het was een hele heftige tijd. Tijdens één van deze opnamen heb ik mijn eerste tekeningen van Kaatje&Mup gemaakt. Een manier om mijn emoties rondom eenzaamheid en zoveel verdriet van me af te tekenen.”

Vierhonderd schetsen getekend

Carolien verhuisde in 2013 met haar hond Joy naar Terschelling. Daar ontdekte ze dat ze naast een opgelopen PTSS (Post Traumatische Stress Syndroom) ook hoog functionerend autisme en ADHD heeft. Zittend op een duin en ver weg van die harde zakelijke wereld en al het oud zeer van de wal, tekende Carolien zichzelf in een hele fijne Kaatje&Mup droomwereld 


Carolien met kinderen voor de poppenkast - Foto: Martijn Frankema

“Daar heb ik vierhonderd schetsen getekend. Ik zat in een kluizenaarsmodus, totdat Meindert van de Natuurschuur van Staatsbosbeheer mij vroeg of ik daar iets met Kaatje&Mup wilde doen.” De ondernemer in Carolien kwam naar boven. In de Natuurschuur kwam een hoek waar kinderen samen met hun ouders konden knutselen en tekenen. Daar gaf ze - dwars door haar trauma’s heen - haar eerste poppenkastvoorstellingen. “Door de poppenkast heb ik geleerd de knop om te zetten, van een hoofd vol herbelevingen naar een droomwereld waar het wél fijn en veilig was.”

‘Doorgaan of totaal iets anders gaan doen?’

Carolien had net haar draai gevonden op Terschelling, toen ze vanwege corona noodgedwongen moest stoppen met Kaatje&Mup. “Ik besloot naar het vaste land te verhuizen, omdat ik daar meer mogelijkheden zag om uiteindelijk weer in mijn eigen inkomen te kunnen voorzien. Sinds 2021 woon ik in Hemelum. Daar moest ik beslissen wat ik met Kaatje&Mup wilde: doorgaan of totaal iets anders gaan doen?” Carolien schakelde de hulp in van een jobcoach van Scauting, een organisatie die gespecialiseerd is in hoog-functionerend autisme en ADHD. Deze hielp Carolien orde op zaken te stellen en haar creativiteit en ondernemerschap te combineren. Twee en een half jaar lang werkte ze aan de comeback van Kaatje&Mup.


Kinderen tijdens de premiere van Kaatje en Mup in Lemmer - Foto: Martijn Frankema

Persoonlijke en professionele mijlpaal

Voor Carolien is de première van Kaatje&Mup een persoonlijke en professionele mijlpaal. “Het was niet gemakkelijk, ik moest continu tot het uiterste gaan; vaak ver buiten m’n comfortzone. Het was mentaal een zware periode, onder andere vanwege het overlijden van mijn hond Joy.“

Door de poppenkast heb ik geleerd de knop om te zetten

“Nu gaat het mentaal hartstikke goed met me. Ik ben stabiel, heb sinds twee jaar geen PTSS klachten meer en dat is fantastisch. We hebben een mooie kantoorruimte in een bedrijfsverzamelgebouw in Lemmer. Ik heb voor de voorstellingen van Kaatje&Mup een meerjarencontract afgesloten met een kinderopvangorganisatie in de Noordoostpolder en al diverse optredens in de provincie staan.”

‘In de digitale wereld ben je eenzaam’

In haar missie als ondernemer vind je Caroliens persoonlijke worsteling terug. “Kinderen moeten voldoen aan zoveel verwachtingen. In mijn voorstellingen nodig ik ze uit te vergeten wat in het hoofd speelt en samen met mij avonturen te beleven. Ik ga de confrontatie aan met de digitale wereld; daar ben je eenzaam. Ik ga voor verbinding en mooie nieuwe herinneringen maken: samen met je ouders of grootouders de voorstelling en/of het knutselcafé bezoeken.”

‘Waar ga jij van sprankelen?’

Mensen met ADHD en autisme wil Carolien meegeven dat meer mogelijk is, dan ze denken. “Laten we in plaats van een focus op ADHD of autisme kijken naar het talent en hoe je dat tot uiting kunt laten komen.” Vanuit haar bedrijf ‘Sprankelkrachten’ biedt Carolien in samenwerking met Scauting re-integratieplekken aan. “Nu blijft zoveel talent onbenut. Laten we kijken waar groei mogelijk is: waar ga jij van sprankelen?”

Tekst: Riemie van Dijk
Foto’s Martijn Frankena

Kaatje en Mup