Expositie ‘De Melkstaking 1943’ in museum it Tsiispakhûs geopend
WOMMELS - Afgelopen woensdag, op 30 april, heeft dr. Truus de Witte, samen met twee kleindochters, de nieuwe tentoonstelling ‘De Melkstaking 1943 ‘ in museum it Tsiispakhûs in Wommels geopend.
Arbeiders legden 30 april 1943 massaal het werk neer. En boeren, gewoonlijk afkerig van stakingen, leverden geen melk meer aan de zuivelfabriek, dus aan de Duitsers. Ze lieten de melk in de sloot lopen of verkochten deze aan de burgers. Daarom kreeg deze staking in Friesland, de grootste uit de vaderlandse geschiedenis, de naam melkstaking.
Truus de Witte hield vooraf aan de opening een korte inleiding, waarin ze Jan Eisenga (onderwijzer in Gorredijk), Ate Faber (melkveehouder Hoogkerk) en haar oom Broer De Witte (boerenzoon, 19 jaar, Blauhûs) centraal stelde. Deze verzetsmannen zijn de hoofdpersonen in de nieuwe tentoonstelling.
De staking begon in Hengelo
In haar toespraak vertelde zij wat er van donderdag 29 april tot en met woensdag 5 mei 1943 per dag is gebeurd. De staking begon in Hengelo, breidde zich als een olievlek uit en de bezetter reageerde met strenge regels, zoals de invoering van het Standrecht. Via boeren en vrachtrijders die, zoals gewoonlijk, in alle vroegte vrijdag 30 april de veemarkt in Leeuwarden bezochten, verspreidde het nieuws van de staking zich in Friesland. Eindelijk kon men op een geweldloze manier iets tegen de bezetter doen!
Een ereplaats
Terwijl veel boeren weigerden melk te leveren, werden Ate Faber en Broer De Witte als voorbeeld gesteld, waarop Broer werd gefusilleerd. Ook meester Jan Eisenga, die tot een schoolstaking had opgeroepen, werd als voorbeeld gesteld en op 5 mei 1943 dood geschoten. Volgens de spreker verdienen hun namen een ereplaats in onze harten en staat de wrede straf, die hen het leven kostte, in geen verhouding tot wat ze hebben gedaan.
Opening expositie
De beide kleindochters van Truus De Witte verrichtten, als vertegenwoordigers van de 3e generatie van na de oorlog, de openingshandeling. Tot en met 2 november 2025 is in museum it Tsiispakhûs in Wommels in het kader van 80 jaar Vrijheid, de tentoonstelling ‘De Melkstaking 1943’ te zien. Met fragmenten uit dagboeken, brieven en ervaringen van ooggetuigen van geëxecuteerde stakers, maak je kennis met hun verzet en hun lot.
De expositie is van 1 mei tot en met 2 november, van donderdag t/m zondag van 13.30 - 16.30 uur. Zie voor meer informatie de website van Museum it Tsiispakhûs – Wommels
