Boekingen zomervakantie blijven achter door forse prijzen

Dat blijkt uit een analyse van Parkvakanties op basis van recente marktdata en eigen onderzoek. De belangrijkste oorzaak ligt bij de btw-verhoging op overnachtingen, die sinds 1 januari 2026 van kracht is en direct doorwerkt in de prijzen én het gedrag van vakantiegangers.

Boekingen tot 15% lager: consument wacht af

Uit de eerste cijfers blijkt dat het aantal reserveringen momenteel zo’n 5 tot 20 procent lager ligt dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral vakantieparken, hotels en vakantiewoningen worden geraakt, precies de segmenten waar de btw-verhoging het sterkst voelbaar is. Sinds begin dit jaar is het btw-tarief op logies gestegen van 9 naar 21 procent. Hierdoor zijn vakanties in Nederland gemiddeld 10 tot 12 procent duurder geworden. Die prijsstijging maakt consumenten duidelijk voorzichtiger. Vakantiegangers kiezen vaker voor goedkopere alternatieven, zoals campings, kortere verblijven of bestemmingen net over de grens.

Eerder onderzoek van Parkvakanties wijst erop dat deze ontwikkeling mogelijk structureel is. Bijna de helft van de Nederlanders geeft aan minder vaak op vakantie te gaan bij stijgende prijzen, terwijl ruim een derde eerder kiest voor een verblijf in het buitenland. Vooral grensregio’s merken de gevolgen. In landen als Duitsland en België liggen de btw-tarieven op logies aanzienlijk lager, wat direct invloed heeft op de keuze van vakantiegangers. Tegelijkertijd lijken ook buitenlandse toeristen Nederland vaker te mijden vanwege het prijsverschil.

Verwachting: sterke last-minute markt

Toch is het beeld niet uitsluitend negatief. Volgens Parkvakanties stellen veel consumenten hun boeking vooral uit, in plaats van deze helemaal te schrappen. De behoefte aan vakantie blijft groot, maar het moment van boeken verschuift. Waar vroegboeken jarenlang de norm was, lijkt 2026 het jaar van de afwachtende consument te worden. Economische onzekerheid, prijsontwikkelingen en de zoektocht naar aanbiedingen zorgen ervoor dat veel gezinnen wachten op deals dichter op de zomerperiode. Daar komt bij dat internationale onrust en stijgende vliegticketprijzen, mede door de kerosinecrisis, de afwegingen verder beïnvloeden. De verwachting is dan ook dat de markt zich deels zal herstellen via een sterke last-minute fase. Aanbieders die inspelen op de prijsdruk met gerichte acties en kortingen, kunnen de huidige achterstand mogelijk nog inlopen. “We zien dat consumenten niet afhaken, maar vooral later beslissen. De verwachting is dat er nog een flinke golf aan last-minute boekingen aankomt richting de zomer,” zegt Laurens Taekema, oprichter van Parkvakanties.

Cruciale maanden voor de sector

De komende maanden worden bepalend voor het verdere verloop van het seizoen. Als het prijsniveau stabiliseert en het consumentenvertrouwen toeneemt, kan de zomervakantie van 2026 alsnog uitgroeien tot een succesvol seizoen, zij het met een duidelijk veranderd boekingspatroon. De sector lijkt zich daarmee te moeten aanpassen aan een nieuwe realiteit: minder voorspelbaarheid, meer last-minute dynamiek en een consument die kritischer dan ooit naar prijs en waarde kijkt.