Face to Face met Geert Schuurman: “Misschien maken mijn beelden de wereld wel een beetje mooier”

Geert Schuurman maakt keramische dieren, het liefst vogels, allemaal zo natuurgetrouw mogelijk. De liefde voor de natuur is altijd aanwezig geweest en werd al vroeg gevoed door zijn ouders. “Daar ben ik hen nog altijd dankbaar voor”, vertelt hij. “Ik groeide op in de Betuwe en struinde met mijn vader regelmatig door de uiterwaarden. Hij benoemde dan alle verschillende vogels. Ik vond het fascinerend. Het besef dat ik onderdeel ben van de natuur, is altijd gebleven.” De verwondering over de natuur vond al vroeg een uitweg in creativiteit. “Als kleine jongen mocht ik tijdens een ouderavond op school met krijt op het bord tekenen. Dat was destijds een hele eer. Ik tekende landschappen met vogels, olifanten en kleine beestjes.”

Keerpunt in 2016

Heel graag wilde Geert later naar de kunstacademie, maar dat werd afgeraden door zijn ouders. “De toekomst van een kunstenaar is onzeker, zeiden ze. Je moet een studie volgen waarmee je echt aan het werk kunt. En ook daar ben ik hen dankbaar voor.” Het resulteerde in een loopbaan van 51 jaar bij de politie. Daarnaast bleef hij altijd schilderen. Tot 2016. Dat jaar vormde een keerpunt. “Mijn lieve, dierbare broer overleed. Ik vond het heel moeilijk om met mijn verdriet om te gaan.” Op Terschelling zag hij keramische vogels. “Ik vond ze zo mooi dat ik besloot me in keramiek te verdiepen, kocht klei en een oven. Achteraf bleek die oven helemaal verkeerd, maar ik ben aan de slag gegaan. Ik zag het werken met keramiek destijds als vlucht voor mijn rouw, maar achteraf gezien was het dat niet. Het onderstreepte mijn besef dat je juist uit verdrietige situaties veel ontwikkeling kunt halen.”

De start verliep allesbehalve soepel. “Veel mensen denken dat je dit zomaar even doet, maar dat is niet zo. Ik ben autodidact. Ik heb geen opleiding gevolgd. Voor mij was het een proces van fouten maken en weer doorgaan.”

Precisie en geduld

Bij elk beeld moet Geert voortdurend afwegen hoe ver hij kan gaan. “Het werken met klei vraagt om grote precisie en geduld. Te dun, te dik, te nat of te droog; die vier variabelen moeten in balans zijn. Anders gaat het beeld kapot in de oven. Een wand die net iets te dun is, kan tijdens het drogen scheuren. Te veel vocht zorgt voor vervorming, terwijl te droge klei nauwelijks nog te corrigeren is. Elke stap in het proces vraagt om timing en aandacht.”

Zijn keramische dieren ontstaan niet in een keer, maar in losse onderdelen die later samen een geheel vormen. Dat maakt het werk technisch veeleisend. “Door tijdsverschil is het ene deel droger dan het andere. Dan krijg je te maken met uitzettingscoëfficiënten. Wanneer onderdelen met verschillende droog stadia in de oven komen, reageren ze anders op hitte en krimp. Het vergt ervaring om dat te voorspellen en op elkaar af te stemmen.”

Exposities en verkoop

Het duurde een jaar voordat hij de techniek goed onder de knie had, maar gaandeweg werd zijn werk steeds beter. Aanvankelijk maakte Geert de keramische vogels vooral voor zichzelf, tot iemand hem voorstelde een aantal werken te koop te zetten. “Ik twijfelde, maar besloot het te doen. Al in de eerste week verkocht ik een putter. Ook maakte ik in het begin een 3D schilderij van Het puttertje van Carel Fabritius waar het Mauritshuis in Den Haag belangstelling voor had.”

Het gaf hem vleugels. Het werk van Geert Schuurman is inmiddels meerdere keren geëxposeerd. Zo was werk onder andere te zien in de schitterende galerie van Ton Schulten (Chez Moi) in Ootmarsum, in het Fries Landbouwmuseum in Goutum, in het Flower Art in Aalsmeer, in galerie Vakwerk in Burgum en bij Ogenblik in Leeuwarden. Momenteel (tot en met februari) hangt werk van Geert Schuurman in Scherpenzeel in Gelderland, in Galerie Te Kunst en Te Keur. Daarnaast staat hij op diverse kunstmarkten in het land waaronder Dwingeloo, Ootmarsum, en Delft. Met zijn vrouw reist hij graag naar die markten om ook de mensen te ontmoeten die zijn werk waarderen. Bijna zeshonderd beeldjes verkocht Geert tot nu toe.

Uniek en met liefde gemaakt

Zijn stijl omschrijft hij zelf als hyperrealistisch. In zijn beelden streeft hij naar natuurgetrouwe vormen en verhoudingen, met oog voor houding, spanning en detail. Daarbij kunnen mensen kiezen hoe het werk wordt afgewerkt. Sommige beelden worden geglazuurd, andere voorzien van natuurgetrouwe kleuren die dicht bij het echte dier blijven. Ook in het bakproces maakt hij onderscheid. “Beelden die bedoeld zijn voor binnen worden gebakken op 1050 graden, terwijl werken voor buiten op 1200 graden worden gebakken, zodat ze goed bestand zijn tegen weer en wind.” Elk werk draagt een eigen verhaal, merkt hij. “Elk beeld is uniek. Dat raakt mensen.” Dat blijkt ook uit de trouwe schare liefhebbers die hij in binnen- en buitenland heeft opgebouwd. “Sommigen hebben tientallen dieren in hun bezit. Ieder werk wordt met liefde gemaakt, en dat is precies wat mensen erin herkennen.”

Nog steeds vormen vogels het hart van zijn werk. Niet alleen Nederlandse vogels, maar ook exotische vogels. Er zijn verzoeken geweest voor vogels die hij nog nooit had gezien. Al het werk dat hij in opdracht maakt, doet hij bewust vrijblijvend. “Ik weet nooit of het goed uit de oven komt en of het voldoet aan wat iemand verwacht.” Pas wanneer het beeld klaar is en de opdrachtgever het in werkelijkheid heeft gezien, beslist die of hij het wil kopen.  

Troost en betekenis

Soms krijgen zijn beelden een bijna symbolische lading en worden ze dragers van troost en betekenis. Geert vertelt over een moeder voor wie roodborstjes altijd een speciale betekenis hadden. “Voor haar kinderen werd een keramisch roodborstje na haar overlijden een vorm van troost en herinnering.” Ook andere vogels krijgen zo’n lading. Zo maakte hij eens een kraai als urn voor een vrouw die haar man plotseling verloor. “Op de dag van zijn overlijden zag zij buiten een zwarte kraai zitten. Voor haar werd de vogel drager van zijn ziel.” Voor anderen maakte hij kraanvogels, of andere dieren die nauw verbonden waren met het leven van een overledene. Dicht bij huis speelt datzelfde gevoel. In Witmarsum is een tehuis voor dementerenden. “Als bewoners overlijden, mag de familie een ornament uitzoeken dat door mij wordt gemaakt.” Zo ontstonden onder meer schaatsen van keramiek ter herinnering aan een overleden Elfstedentochtrijder, maar ook honden, vissen, insecten, bloemen en natuurlijk vogels.

Volop genieten

Iedere dag geniet Geert van het maken van zijn werk. “Mijn vrouw en ik staan vaak vroeg op, zo rond half zeven. Na het ontbijt verdwijn ik in mijn atelier. De wereld bestaat dan even niet meer voor mij.” Urenlang werkt hij geconcentreerd door. “Ik vind het heerlijk. Het kost mij geen energie. Sterker nog, ik word er vitaal van.” Het maken zelf vindt hij het mooist. “Hierin komt alles samen: vorm, kleur, glazuur, schilderen.” Hij werkt aan meerdere objecten tegelijk en volgt daarin zijn gevoel en het tempo van het materiaal. “Per dag bekijk ik waar ik zin in heb.” En wanneer een beeld klaar is, geniet hij van de ontmoeting en bijzondere verhalen van de kopers.

Voor de toekomst droomt hij van grotere beelden. “Bijvoorbeeld een koekoeksjong met een karekiet. Een koekoek legt zijn ei in het nest van een ander vogeltje, zoals een karekiet. Dat vogeltje broedt het ei uit. Vervolgens verschijnt er een enorm jong, dat door die kleine karekiet wordt gevoed. Dat vind ik zó wonderlijk.”

“Alles is op z’n plek gevallen”

Wat begon als werken met klei in een rouwperiode groeide voor Geert Schuurman uit tot een manier om betekenis te geven aan wat hem bezighoudt. “Het werken met keramiek heeft me ontzettend veel gebracht. Alles is voor mij op z’n plek gevallen. Ik vind het mooi dat ik hiermee anderen iets kan meegeven, zoals troost, herkenning of verwondering. De schoonheid van de natuur zelf is niet te evenaren, maar misschien maken mijn beelden de wereld wel een beetje mooier.” 

Beeld: Jelly Mellema
Tekst: Wendy Noordzij